1 2 3 4

Bugun O’zbekiston xalq xo’jaligida oziq-ovqat sano­atining ulushi katta va salohiyati o’zgacha. Sanoatning mazkur turi asosan mahalliy (qishloq xo’jaligi) xom ashyoga tayanadi. Respublika yalpi sanoat mahsuloti­ning salkam 10 foizi oziq-ovqat sanoati hissasiga to’g’ri keladi. Tarmoq ko’p xil. Unda sut va go’sht, yog’-moy va baliq mahsulotlari, un va un mahsulotlari, meva-sabzavot va konservalar, uzum va meva materiallari, spirt, aroq, pivo,

tamaki

, chanqovbosar ichimliklar va boshqa mahsulotlarni ishlab chiqarish yo’nalishdari yo’lga qo’yilgan.

Oziq-ovqat sanoatining yetakchi tarmog’i go’sht ish­lab chiqarishdir. o’tmishda mahalliy aholi ot go’shtidan qazi,

qoramol

go’shtidan uzoq saqlanadigan, quritilgan va qovurilgan go’sht mahsulotlari tayyorlashgan. Tamaki - tomatdoshlar oilasiga mansub bir va koʻp yillik o't oʻsimliklar turkumi, narkotik oʻsimlik. Tamakining 60 dan ortiq turi maʼlum. Yovvoyi holda tropiklarda, Amerika va Avstraliyada yovvoyi turlaridan N. Qoramol - quvushshoxlilar oilasiga mansub juft tuyoqli, kavsh qaytaruvchi hayvonlar. Q.ga haqiqiy buqalar turkumiga mansub yirik xonaki kenja turlar - sigir, buyvol, qoʻtos hamda gayal, bizon, zubr va boshqa kiradi. 1932 yilga kelib go’sht sanoati respublika xalq xo’jaligi rejasiga alohida sanoat tarmog’i tarzida kiritilgan.

Endilikda respublikaning barcha viloyat markazlari va yirik shaharlarida go’sht kombnnatlari ishlab turibdi. “o’zgo’shtsutsanoat” uyushmasi tarkibida 23 ta yirik go’sht kombinata, go’sht yetishtirishga ixtisoslashgan 45 ta xo’jalik, viloyat tumanlarida esa bo’rdoqchilik yo’nalishidagi 100 dan ortiq o’rta va kichik korxonalar bor.

Mustaqillik yillarida mamlakatimizning turli geografik rayonlarida jamoa, davlat, shirkat va fer­mer xo’jaliklari va tadbirkorlar tomonidan zamonaviy texnologiya bilan jihozlangan go’sht mahsulotlari va turli kolbasalar ishlab chiqaradigan ko’pgina kombinatlar qurildi. Jumladan, birgina “o’zbekbirlashuv” tarkibida kolbasa mahsuloti ishlab chiqaradigan 34 ta sex barpo qilindi. Respublika go’sht sanoatida Germaniya va Turkiya firmalari bilan hamkorlikda yarim tayyor go’sht (ya’ni, go’shtni pishirishga qiymalangan holda tayyorlangan) mahsulotlari ishlab chiqarish, go’shtni qadoqlash, ichak mahsulotlari tayyorlash va ularni o’rab, iste’molga chiqarish ishlari yo’lga qo’yilan.

Sut va sut mahsulotlari ishlab chiqarish ham oziq-ovqat sanoatining tarkibiy qismidir. Sanoatning ushbu turida sut-qatiq, sariyog’, sut konservalari, quruq sut, pishloq, brinza,

qaymoq

, muzqaymoq, ayron, suzma, qag’anoq, qurt kabi mahsulotlar ishlab chiqariladi. Qaymoq - sut mahsuloti. Sut separatori ixtiro qilinguncha sutni 10- 12 soat davomida past haroratda maxsus idishlar (mas, Oʻzbekistonda sopol tovoq)da tindirib olingan. Tarkibida yogʻliligiga qarab 59,6-81,8% suv, 2,4-3,4% oqsil, 2,7-4,2% laktoza, 0,3-0,6% mineral moddalar bor. O’zbekistonda sut va sut mahsulotlari ishlab chiqaradigan sanoat korxonalari juda ko’p. 1995 yilda tashkil qilingan birgina “o’zgo’shtsutsanoat” uyushma­si tarkibida 37 ta sut korxonasi, 118 ta sut qabul qilish punkti faoliyat ko’rsatmoqda.

2.2 Oziq-ovqat sanoatining tarmoqlari tarkibi

Oziq-ovqat sanoatining yana bir tarmog’i – yog’-moy ishlab chiqarishdir.

Sanoatning bu tarmog’ida paxta moyi ishlab chiqarish yetakchilik qiladi. Respublikada yiliga umumiy quvvati 3 mln. tonna moyli o’simlik urug’larini qayta ishlaydigan 20 dan ortiq korxona ishlab turibdi. Ularda asosan g’o’za urug’i, soya, raps, meva danaklari urug’laridan moy ishlab chiqariladi. o’simlik moyi ishlab chiqarishda yiliga 2,1 mln. t. atrofida chigit ishlatiladi. Respublika yog’-moy sanoati oziq-ovqat sanoati yalpi mahsulotining 40 foizini beradi. Eng yirik yog’ ekstraksiya zavodlari Guliston,

Kosonsoy

, Farg’ona, Қo’qon, Kattako’rgon, Denov, Urganchdir.

Tarmoq korxonalarida texnologik jarayonlarni takomillashtirish va ishlab chiqarishni avtomatlashtirish, xorijiy firmalar bilan hamkorlikda qo’shimcha quvvatlarni ishga tushirish ishlari jadal olib borilmoqda. Korxonalarni texnikaviy jihatdan qayta jihozlashda Krupp, Sket (Germaniya), “Alfa-Laval” (Shvetsiya), “Jon Braun”, “Karver”, “Kraun” (AҚSh), “Matssoni”, “Bollistra” (Italiya), Rossiya,

Ukraina

,

Polsha

firmalari bilan hamkorlikda muayyan ishlar amalga oshirilmoqda. Pólsha (Pólsha Respúblikasi, bunda mamlakatning rasmiy nomida zamonaviy polyakcha republika (respublika) soʻzi emas, balki eski - Rzeczpospolita (polyakchadan: Mushtarak narsa) soʻzi ishlatiladi) - Yevropadagi davlat, shimoldan Boltiq dengizi bilan yuviladi. Kosonsoy - Fargʻona vodiysidagi daryo. Sirdaryonnit oʻng irmogʻi. Chatqol togʻ tizmasidan Chilquduqsoy nomi bilan boshlanib, sharq va jan.sharq yoʻnalishida oqadi. Oʻz. 154 km. Havzasining maydoni 1650 km², oʻrtacha balandligi 2347 m. Ukraina (ukr. Україна) - Yevropaning jan.sharqida joylashgan davlat. Maydoni 596,06 ming km². Aholisi 45 553 ming. kishi (2013.01.15). Poytaxti - Kiyev sh. Maʼmuriy jihatdan 23 viloyat - Vinnitsa, Volin, Dnepropetrovsk, Donetsk, Jitomir, Zakarpatye, Zaporojye, IvanoFrankovsk, Kiyev, Kirovograd, Lugansk, Lvov, Nikolayev, Odessa, Poltava, Rovno, Sevastopol, Simferopol, Sumi, Ternopol, Xarkov, Xerson, Xmelnitskiy, Cherkassi, Chernovsi, Chernigov viloyatlari, Kiyev sh.lariga boʻlinadi.

Mamlakat oziq-ovqat sanoatida elevator sanoatining ham

hissasi

oshib Bu mamlakat aholisining un va un mahsulotlariga bo’lgan ehtiyojini to’la qondirish bilan bog’liq jarayon taqozosidir. Pay - biriktiruvchi toʻqimadan iborat pishiq tuzilma. Shakli va uzunligi (lenta yoki plastinka) har xil; muskullar P. yordamida suyaklarga birikadi. P.ning pishiq yoki choʻziluvchanligi, qayishqokligi u paydo boʻlgan biriktiruvchi toʻqimaga bogʻliq. P.

Yetishtirilgan donni faqat elevator xo’jaliklarida yaxshi saqlash mumkin. Shuning uchun ham mazkur sanoat tarmog’ini kengaytirish mamlakat oziq-ovqat sanoati xodimlarining galdagi eng muhim vazifalaridan biriga aylangan. 1965 yilda respublikada umumiy sig’imi 674 ming t. bo’lgan 5 ta elevator va 226 ta g’alla ombori bo’lgan bo’lsa, endilikda elevatorlarning sig’imi bir necha marta oshgan. O’zbekistonda sut va sut mahsulotlari ishlab chiqaradigan sanoat korxonalari juda ko’p. 1995 yilda tashkil qilingan birgina “o’zgo’shtsutsanoat” uyushma­si tarkibida 37 ta sut korxonasi, 118 ta sut qabul qilish punkti faoliyat ko’rsatmoqda. Endilikda mamlakatda 45 ta elevator bor va ularning umumiy g’alla sig’imi 4,5 mln. tonna. Har yili yetishtiriladigan g’allaning o’rtacha 65 foizi elevatorlarda saqlanadi. Қayta jihozlangan va yangidan qurilgan elevatorlar avtomatik dispetcherlik boshqaruvi tizimlari, g’alla haroratini avtomatik tarzda masofadan turib o’lchaydigan qurilmalar bilan jihozlangan. Mamlakatimiz aholisining ehtiyojini qondirish maqsadida uning oziq-ovqat sanoati yildan-yilga ko’p mahsulot ishlab chiqarishni ta’minlamoqda. Mamlakat oziq-ovqat sanoat korxonalarida 142,6 ming t. go’sht va go’sht mahsulotlari, 213,4 ming t. sut va sut mahsulotlari, 2,8 — 3 ming t. hayvon va 276 ming t. o’simlik yog’i, 54,2 ming t. makaron mahsulotlari, 542,2 ming t non va non mahsulotdari ishlab chiqarilmoqda

.

Oziq-ovqat mahsulotlari ishlab chiqarishda uning alohida o’rni bor. “o’zdonmahsulot” konserniga qarashli Farg’ona, Қuva, Yangiyo’l, Sho’rchi, Namangan, Samarqand, Buxoro, Kosoysoy va boshqa shaharlarda ko’p navdagi un ishlab chiqaruvchi zavodlar, kombinatlar qurilgan. Respublikada sutkasiga 120 t.dan 500 tonnagacha don tor­tadigan 20dan ortiq korxona qurilgan, 44 korxona tex­nikaviy jihatdan qayta jihozlangan. Shuning uchun ham mamlakatda un ishlab chiqarish hajmi tez o’smoqda.

Non ishlab chiqarish asosan “o’zdonmahsulot” tarkibidadir. Unga 4 ta non ishlab chiqarish birlashmasi (Toshkent, Yangiyo’l, Farg’ona, Қarshi) va 21 ta non za­vodi qaraydi. “o’zbekbirlashuv” tizimida ham non ish­lab chiqariladi. Bu tizimda 242 ta korxona, 3 mingga yaqin tandir (novvoyxona) va kichik korxonalar bor. Ularning har ikkisida sutkasiga 3575 tonnadan ko’proq (300 xildan ortiq) non mahsulotlari ishlab chiqariladi.

Respublika oziq-ovqat sanoatida chorva mollari uchun omixta yem, sholidan turli navli guruch ishlab chiqariladi.

Guruch ishlab chiqarish xom ashyo rayonlarida yaxshi yo’lga qo’yilgan. Қoraqalpog’istonda Taxiatosh, Xo’jayli, Қonliko’l, Shumanay,

Chimboy

, Xorazmda Urganch, Xonqa, Bog’ot, Surxondaryoda Muzrobod guruch zavoddari yirik korxonalardandir. Chimboy - Qoraqalpogʻiston Respublikasi Chimbry tumanidagi shahar (1974 yildan), tuman markazi. Amudaryo deltasida, Kegeyli kanalining har ikkala sohilida, Nukus temir yoʻl stansiyasidan 56 km. Aholisi 46,2 ming kishi (2004).

Respublikada meva va uzum, sabzavot va poliz mahsulotlaridan turli xil konservalar ishlab chiqarish keng quloch yozgan. Uning zamonaviy uskunalar bilan jihozlangan sanoat korxonalarida meva kombinatlari, murabbolar, djem, sharbat, pomidor pastasi, quritilgan meva, qovun qoqi va boshqa mahsulotlar ishlab chiqariladi.

Endilikda mamlakat oziq-ovqat sanoatida yana bir yangi tarmoq — qand-shakar ishlab chiqarish yo’lga qo’yilgan. Sanoatning bu turini rivojlantirish aholining ehtiyojini qondirishga qaratilgan bo’lib, qand ishlab chiqarish uchun xom ashyo tarzida qand lavlagi yetishtirishga kirishildi. Mamlakatimizning serquyosh

iqlimiy

sharoitida qand lavlagi o’simligining qandlilik darajasi yuqori bo’lishi tabiiy. Iqlim tushunchasi oʻz ichiga muayyan hududda uzoq vaqt davomida yigʻilgan harorat, namlik, atmosfera bosimi, shamol, yogʻin va boshqa meteorologik parametrlar statistikalarini oladi. Ushbu parametrlarning uzoq vaqt emas, balki muayyan vaqtdagi holatlariga ob-havo deyiladi. Shuning uchun ham hukumat rejalashtirish tashkilotlari qand lavlagi yetishtirish miqyosini kengaytirishga alohida e’tibor bermoqda. Xorazmda, Toshkent va Samarqandda hamda boshqa viloyatlarda qand lavlagi ekish kengaytirilmoqda, ularni qayta ishlab, qand-shakar ishlab chiqarishga kirishildi.

1995—1997 yillarda Turkiya firmalari bilan hamkorlikda Xorazm viloyatining Xazorasp tumanida shakar zavodi qurildi. Zavod sutkasiga 3 ming tonna qand lavlagini qayta ishlash quvvatiga ega. Fransiyaning “FSB” firmasi Samarqand shahrida sutkasiga 6 ming tonna qand lavlagini qayta ishlaydigan zavod, shuningdek, ko’pgina viloyatlarda esa mini shakar zavodlari qurilmoqda.

Vino va mayiz ishlab chiqarish ham oziq-ovqat sanoatining alohida tarmog’i. Mazkur tarmoqda turli nav uzumlardan mayiz, uzum qiyomlari, turli nav vino, konyak, shampan vinosi, aroq va boshqa mahsulotlar ishlab chiqariladi. Vinochilikka ixtisoslashgan sanoat korxonalarining katta qismi “o’zmevasabzavotizimsanoat” uyushmasiga qaraydi.

Mamlakatdagi vino va aroq ishlab chiqarishga ix­tisoslashgan sanoat korxonalarining yillik ishlab chiqarish quvvati 25 mln. dG’l ga teng. Tarmoqda 16 ta yirik korxona bor. Vino mahsulotlari tayyorlash va quyish bilan 60 ga yaqin korxona shug’ullanadi. Jumladan, sohaga ixtisoslashgan “Toshkentvino” kombinati, Toshkent shampan vinolari zavodi, Samarqand vino va Samarqand — “Zarafshon” vino kombinatlari, Yangiyo’l, Қo’qon, Buxoro, Shahrisabz, Denov va boshqa shaharlarda yirik korxonalar bor.

Vino sanoati korxonalarida tayyorlanayotgan oq, qizil, desert vinolar (“O’zbekiston”, “Vassarga”, “Buvaki”, “Yumalok” va h. k.) dunyoning xalqaro ko’razmalarida 100 dan ortiq oltin,

kumush

va bronza

medallari

bilan taqdirlangan. Kumush (lot. Argentum - oq kukun), Ag - Mendeleyev davriy sistemasining I guruhiga mansub kimyoviy element. Tartib raqami 47, atom massasi 107,87. Kumush 2 tabiiy barqaror izotop - IO7Ag (51,35%) va IO9Ag (48,65%) dan iborat. Medal (frans. medaille, lot. metallum - metall) - biror voqea, arbob yoki joy sharafiga chiqariladigan, odatda 2 tomoniga tasvir tushirilgan va (yoki) yozuvi boʻlgan, koʻpincha, doyra, tuxumsimon yoki koʻpburchakli shakldagi, har xil oʻlchovli metall nishon.

Respublikada pivo va alkogolsiz ichimliklar ishlab chiqarish ham keng rivojlantirilgan. Sanoatni ushbu tarmog’ida yiliga 17,7 mln. dal. pivo, 20 dal. chanqovbosti ichimliklar, 380 mln. shisha mineral suv ishlab chiqariladi.

Respublika osh tuzi yaqin vaqtlargacha o’zga regionlardan keltirar edi. 1991 yildan boshlab mamlakatning osh tuziga bo’lgan ehtiyoji mahalliy xom ashyo hisobiga qondirilmoqda. Қoraqalpog’istonning Қo’ng’irot tumanida yiliga 100 ming t., Surxondaryoning Sherobod tumani (Xo’jaikon)da yiliga 150— 200 ming t. osh tuzi qazib olinmoqda va aholi keng iste’moliga chiqarilmoqda.

Samarqandda choy qadoqlash fabrikasida

Hindiston

, Xitoy,

Gurjiston

, Turkiya,

Indoneziyadan

keltirilgan choylarga ishlov berilmoqda va qadoqlanmoqda. Indoneziya (indon. Indonesia), Indoneziya Respublikasi (indon. Republik Indonesia) - Janubi-sharqiy Osiyodagi davlat. Dunyodagi eng katta Malay arxipelagining 17,5 ming oroli va Yangi Gvineya (Gʻarbiy Irian) orolining gʻarbiy qismida joylashgan. Gruziya yoki Gurjiston, rasman Gruziya Respublikasi (gurji: საქართველო [sɑkʰɑrtʰvɛlɔ], Sakartvelo) - Kavkazortining markaziy va garbiy qismlarida, Qora dengizning sharqiy qirgʻoqida joylashgan mamlakat. Hindiston (hindcha Bharat), Hindiston Respublikasi - Jan. Osiyolagi davlat. Hududi shim.dan jan.ga 3214 km, garbdan sharqqa 2933 km ga choʻzilgan. Shim.da Himolay togʻlari, garbda Arabiston dengizi, sharqda Bengaliya qoʻltig'i bilan oʻralgan. H. Korxona chet el dastgohlari bilan jihozlangan bo’lib, yiliga 11—12 ming t. choy qadoqlaydi.

Shunday qilib mustaqillik yillarida mamlakatimiz sanoati jadal rivojlanmoqda, tarmoqlari ko’paymoqda. Ammo uning hududiy joylanishida hali ham tafovutlar katta. Respublikamiz sanoatida Farg’ona (13,0 foiz), Toshkent (11,8 foiz), Andijon (9,8 foiz) viloyatlarining salmog’i yuqori bo’lgani holda Sirdaryo (1,2 foiz), Jizzax (1,1 foiz), Қoraqolpog’iston Respublikasi (2,2 foiz) va Surxondaryo (2,4 foiz) viloyatlarida bu ko’rsatkich juda past. Yaqin kelajakda barcha viloyatlarning sanoat rivojlanish imkoniyatlarini to’la ishga solish, samaradorligini oshirish respubli­ka iqtisodiyotini qayta qurishning navbatdagi asosiy vazifalaridan biriga aylanmog’i lozim.

1 . Quyida berilgan omillardan qaysi biri shakar sanoatini joylashtirishga eng ko’p ta’sir etadi?

a) xom ashyo;

b) yoqilg’i-energetika;

v) mehnat resursi;

g) iste’mol;

d) transport.

2. Yog’ ishlab chiqarishga qaysi omil eng ko’p ta’sir etadi?

a) xom ashyo;

b) yoqilg’i-energetika;

v) mehnat resursi;

g) iste’mol;

d) transport.

3. Baliq konserva sanoatini joylashtirishda qaysi omilning ta’siri kuchli?

a) xom ashyo;

b) yoqilg’i-energetika;

v) mehnat resursi;

g) iste’mol;

d) transport.

4. Quyidagi omillardan qaysi biri non sanoatini joylashtirishga kuchli ta’sir ko’rsatadi?

a) xom ashyo;

b) yoqilg’i-energetika;

v) mehnat resursi;

g) iste’mol;

d) infratuzilma.

XULOSA


Maktab geografiyasining mazmuni hozirgi zamon geografiya fani taraqqiyoti bilan belgilanadi, ya`ni geografiya fani qanchalik rivojlansa, maktab geografiyasi ham unga bog`liq hamda shunchalik rivojlanishda bo`ladi. Geografiya ta`limi jarayonida o`quvchilar asosiy geografik tushunchalar va qonuniyatlar tizimini egalashlari kerak. Hozirgi kunda iqtisodiy geografiyani o`rganish o`quvchilarga iqtisodiy geografik o`rni, tabiiy sharoit va boyliklarga iqtisodiy jihatdan baho berish, hududiy ishlab chiqarish majmuasi, geografik mehnat taqsimoti ishlab chiqarishni tashkil etish shakllari, iqtisodiy rayonlar, agrosanoat kompleksi, shaharlar, qishloqlar kabi tushuncha va kategoriyalar haqida bilimlar berishi lozim. Ayniqsa o`quvchilar hududiy mehnat taqsimoti, ishlab chiqarishni joylashtirishning muhim qonuniyatlari va bozor iqtisodi munosabatlari bilan bog`liq bo`lgan unga tushunchalarni puxta egallashlari kerak.

Ijtimoiy-iqtisodiy taraqqiyotni jadallashtirishni ta’minlovchi buyuk harakatlantiruvchi kuch – bu raqobat, ya’ni bellashuv, raqiblar kurashi ham sanoat sohasida rivoj topadi. Ilg’or texnika va texnologiyalardan foydalanish, materiallarning yangi turlarini yaratish, mehnat unumdorligini oshirish, ishlab chiqarishdagi mahsulotlarning raqobatbardoshligini yuqori darajaga ko’tarish, ishlab chiqarishning boshqa bir qator texnik-iqtisodiy ko’rsatkichlarini yaxshilash asosida uning samaradorligini ko’tarish uchun harakat va boshqa mehnat an’analari ham avvalo, sanoat sohasida vujudga keldi va kelmoqda.

Mustaqillikning afzalliklari va Davlatning iqtisodiy siyosati sanoatning yetakchi o’rnini yanada oshirmoqda. Islohotlarning asosiy yo’nalishlari va ularning yechimini topish dastavval sanoat sohasida amalga oshirilmoqda va yaxshi samara bermoqda.

Umuman yengil sanoatning o’ziga xos xususiyatlari shundan iboratki, jahon miqyosida yengil sanoat tarmog’i mahsulotlariga bo’lgan talab juda katta. Shuning uchun mamlkatimiz yengil sanoatiga qo’shimcha investitsiyalarni kiritish zarurati oshmoqda. Yengil sanoat korxonalariga chet el investitsiyalarining keng miqyosdagi jalb etilishi nafaqat ishlab chiqarish hajmi va sifatini o’sishiga, balki respublika iqtisodiyotining tarkibiga ham katta ta’sir ko’rsatadi.

Bugun O’zbekiston xalq xo’jaligida oziq-ovqat sano­atining ulushi katta va salohiyati o’zgacha. Sanoatning mazkur turi asosan mahalliy (qishloq xo’jaligi) xom ashyoga tayanadi. Respublika yalpi sanoat mahsuloti­ning salkam 10 foizi oziq-ovqat sanoati hissasiga to’g’ri keladi. Tarmoq ko’p xil. Unda sut va go’sht, yog’-moy va baliq mahsulotlari, un va un mahsulotlari, meva-sabzavot va konservalar, uzum va meva materiallari, spirt, aroq, pivo, tamaki, chanqovbosar ichimliklar va boshqa mahsulotlarni ishlab chiqarish yo’nalishdari yo’lga qo’yilgan.

a d a b i yo t l a r



  1. Alekseev A.I. Mnogolikaya derevnya (naseleniye i territoriya). –M., 1990. -266 s.

  2. Asanov G. Aholi geografiyasi.-Т.: O’qituvchi, 2003.-304 b.

  3. Borisov V.A. Demografiya.-M., 2001.-272 s.

  4. Bo’riyeva m. O’zbekistonda oila demografiyasi.-Т.: Universitet, 1997. -134 b.

  5. Demograficheskiye obrazovaniye v 21 veke v stranax SNG, Baltii i Vostochnoy Yevropo’-M., 2002.-307 s.

  6. Maksanova L.P. Migratsiya naseleniya: problemo’ regulirovaniya. -Т., 2001.-184 s.

  7. Migratsiya naseleniya. Vo’pusk pervo’y. Тeoriya i praktika issledovaniya. -M., 2001. -176 s.

  8. Mulyadjanov I.R. Demograficheskoye razvitiye Uzbekistana. -Т: Uzbekistan, 1983.-278 s.

  9. Nazarov M.I., Тojiyeva Z.N. Ijtimoiy geografiya. O’quv qo’llanma.-Т., 2003.-90 b.

  10. Naseleniye Rossii na rubeje vekov. Problemo’ i perspektivo’.-M., 2002.-352 s.

  11. Sovremennoye selo: puti razvitiya. Voproso’ geografii. Sb.132.-M.: mo’sl, 1988.-254 s.

  12. Soliyev A., Ahmedov E., Mahamadaliyev R. va b. Mintaqaviy iqtisodiyot.-Т.: Universitet, 2003.-304 b.

  13. Soliyev A., Karshiboyeva L. Iqtisodiy geografiyaning nazariy va amaliy masalalari.-Т., 1999. -184 b.

  14. Sotsialno-demograficheskoye razvitiye sela. Regionalno’y analiz. –M.: Statistika, 1980.-340 s.

  15. Тojiyeva Z. N. Iqtisodiy va demografik statistika. O’quv qo’llanma.-Т., 2002.-160 b.

  16. Urlanis B.S. Obhaya teoriya statistiki.-M.: Statistika, 1973.-440 s.

1 2 3 4

III bob. O’ZBEKISTONNING OZIQ-OVQAT SANOATI TARMOQLARI GEOGRFIYASI - Navoiy davlat pedagogika instituti tabiatshunoslik fakulteti

Navoiy davlat pedagogika instituti tabiatshunoslik fakulteti


Download 338.08 Kb.
bet4/4
Sana10.04.2017
Hajmi338.08 Kb.

III bob. O’ZBEKISTONNING OZIQ-OVQAT SANOATI TARMOQLARI GEOGRFIYASI

2.1 O’ZBEKISTONNING OZIQ-OVQAT SANOATI TARMOQLARIGA UMUMIY TARIF

Qishloq xo’jaligi rivojlangan O’zbekistonda sanoatning bu turi qadimdan shakllangan va rivojlanish bosqichini davrlararo o’tagan. Dastlab suv tegirmonlarida un, objuvozlarda

guruch

, juvozlarda o’simlik moyi, novvoyxonalarda nonlar tayyorlangan, qandolatchilar turli xil shirinlik (novvot, qurspechak)lar, uzumdan musallas, tariqdan bo’za va boshqa sharbatli va suyuq ichimliklar tayyorlaganlar. Guruch - sholini oqlab olinadigan asosiy don; oziq-ovqat mahsulotlaridan biri. Sholi oqlanganda silliq, yirik G. bilan birga oqshoq ham tushadi. G. ning qaysi navli sholidan olinishiga qarab turlari koʻp.

Oziq-ovqat sanoati asosiy ko’rsatgichlari




2000



2001



2002



2003



2004



2005



2006



2007



Mahsulot hajmi (mlrd so’m)

250,3

355,8

644,0

751,8

774,9

909,7

1308,8

1715,7



Maxsulot ishlab chiqarish o’sish surati (o’tgan yilga nis.% da)

108,5

109,4

119,2

106,0

104,4

111,8

130,2

117,6



Tarmoqlarda band kishilar (ming kishi)

117,4

115,6

114,3

104,8

95,6

95,5

90,7

89,9



(o’tgan yilga ni % da)

110,7

98,4

99,1

92,2

95,4

99,9

95,5

100,6



Go’sht va go’sht maxsulotlari

127,1

122,3

147,4

169,6

177,6

152,7

157,8

155,5



o’tgan yilga nis % da

103,8

96,2

120,6

120,3

104,7

85,8

103,3

98,6

Xayvon yog’i ming t

2,2

2,1

1,9

1,6

1,7

1,7

3,0

2,0

o’tgan yilga nis % da

104,0

93,7

91,5

83,8

101,1

103,5

176,5

67,6

Sut va sut maxsuloti ming t

182,4

186,9

216,6

255,9

271,1

250,6

268,6

267,9

o’tgan yilga nis % da

91,2

102,5

115,9

119,6

105,9

92,1

107,2

99,7

Pishloq

1,2

1,2

0,7

0,7

0,8

0,9

0,5

0,3

o’tgan yilga nis % da

89,7

96,0

62,2

98,8

110,0

101,7

58,5

97,5

O’simlik yog’i ming t

245,9

236,8

222,2

218,5

222,7

261,7

293,5

280,7

o’tgan yilga nis % da

108,0

96,3

93,8

98,1

101,9

117,4

112,0

95,6

Shakar ming t

10,2

28,7

217,2

148,2

193,7

146,4

170,6

170,9

o’tgan yilga nis % da

48,6

2,8r

7,6r

114,2

78,0

75,6

116,5

100,2

©2018 Учебные документы
Рады что Вы стали частью нашего образовательного сообщества.
?


iii-tkilatlqqabiliyyti.html

iii-tur-otkritogo.html

iii-undermining-democracy.html

iii-v---saqartvelos.html

iii-vrach-i-vrachebnij.html