1 ... 104 105 106 107 108 109 110 111 ... 402

II INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE OF YOUNG RESEARCHERS

səhifə108/402
tarix08.07.2018
ölçüsü10.69 Mb.

II INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE OF YOUNG RESEARCHERS

 

169 


 Qafqaz University                                    18-19 April 2014, Baku, Azerbaijan 

 

18-19, April 2014, Baku, Azerbaijan 

 

 

PROCEEDINGS 

SECTION II 

PHILOLOGICAL SCIENCES 

 

Philology 

Pedagogy 

Translation 

 



II INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE OF YOUNG RESEARCHERS

 

170 


 Qafqaz University                                    18-19 April 2014, Baku, Azerbaijan 

II INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE OF YOUNG RESEARCHERS

 

171 


 Qafqaz University                                    18-19 April 2014, Baku, Azerbaijan 

 

18-19, April 2014, Baku, Azerbaijan 

 

 

PROCEEDINGS 

SECTION II 

PHILOLOGICAL SCIENCES 

   

PHILOLOGY 

 

 

 



II INTERNATIONAL SCIENTIFIC CONFERENCE OF YOUNG RESEARCHERS

 

172 


 Qafqaz University                                    18-19 April 2014, Baku, Azerbaijan 

GÖYÇAY ƏRAZİSİNDƏKİ BƏZİ MƏHƏLLƏ ADLARININ 

LİNQVİSTİK XÜSUSİYYƏTLƏR 

 

Aygün XƏLİLOVA 

Qafqaz Universiteti 

aygun_xelilova@mail.ru 

 

Azərbaycan dilinə  mənsub onomastik vahidlər, o cümlədən toponimlər dilimizin daxili qayda-qanunları  əsasında 

yaranır və formalaşır. Toponimlərin bir qolunu təşkil edən urbononimlər də bu cəhətdən maraqlıdır. 

Bəzi tədqiqatçılar ( T.Əhmədov, Q.Məşədiyev və b.) toponimlərin  əmələ  gəlməsində yalnız sintaktik üsulu qəbul 

edirlər. Bir çox dilçilərin qəbul etdiyi bölgüyə  əsasən və  əldə olunan materiallara görə toponimlərin üç üsulla əmələ 

gəldiyini söyləmək olar: 

1) leksik üsulla yaranan urbononimlər; 

2) morfoloji üsulla yaranan urbononimlər; 

3) sintaktik üsulla yaranan urbononimlər. 

Leksik üsulla yaranan urbononimlərə cəmi bir neçə adda təsadüf olunur: Hücrə, Şlanpa, Şoran.  

Morfoloji üsulla yaranan urbononimlərdə - lı  şəkilçisi fəal iştirak edir. Bu sözdüzəldici  şəkilçi olsa da, toponim 

yaradıcılığında mənsubluq, çoxluq, aidlik mənalarını ifadə edir. Əsasən  şəxs, tayfa, peşə, coğrafi obyekt bildirən sözlərə 

birləşərək müxtəlif mənalı urbononimlər əmələ gətirir: 

a) sadə  və mürəkkəb  şəxs adlarına qoşularaq həmin  şəxsin adını daşıyan antropotoponimlər  əmələ  gətirir: Sarxanlı, 

Hacısalmanlı, Qəfərli, Adgözəlli, Üsublu, Qaranəbili və s.; 

b) tayfa adları bildirən sözlərə birləşərək etnotoponimlər əmələ gətirir: Qaramazlı; 

c) peşə-sənət bildirən sözlərə birləşərək yaranan urbononimlər: Çöpçülülər, Pinəçili, Dəlləkli və s.; 

ç) şəhər adı bildirən sözlərə birləşərək yarananlar: İrəvanlı, Şamıxlı; 

d) digər sözlərə qoşularaq yaranan urbononimlər: Qaracanlı, Koxallı, Çuxurlu, Kahyalı, Sofnurullu, Baballı və s..    

- lar şəkilçili toponimlər də mənsubluq, aidlik bildirir. Əsasən şəxs ( Sofular, Əzizlilər, Aydəmirlilər, Balaşlılar və s.), peşə-

sənət ( Dəlləklər) və digər sözlərə ( Bambılılar) artırılaraq urbononimlər əmələ gətirir. 

- ha və - i formantlarına da təsadüf olunur: Haçərkəzli, Haislamlı, Qaraşili, Nöləli və s.. 

Sintaktik üsulla yaranan urbononimlər birinci və ikinci növ təyini söz birləşməsi modeli əsasında yaranmışdır. 

Birinci növ təyini söz birləşməli urbononimləri nitq hissələrinə  görə belə təsnif etmək olar: 

a) " isim + digər nitq hissəsi ": Baş ara, Sağsağan çərlədən və s.; 

b) " sifət + isim " modelli birləşmələr: Orta ara, Çökək məhəllə, Təzə məhəllə və s.; 

c) " zərf + isim " qurluşlu urbononimlər: Aşağı məhəllə, Aşağı baş, Yuxarı dərişdi, Yuxarı masırlı, Aşağı ara və s.. 

İkinci növ təyini söz birləşməli orbononimlər " isim + isim " modelinə uyğun gəlir: Osman uşağı, Alı uşağı, Qurban 

uşağı və s.. 

Bəzi urbononimlər mahiyyət etibarilə eyni anlamı ifadə etsə də forma etibarilə xeyli dəyişikliyə ugramışdır. Qaracanlı 

urbononimi sözün etimologiyasına müraciət etdikdə qarıncanlı ( çox yeyib içdiklərinə görə ) , Koxallı toponimi " kövrək 

xallı "( qorxaq cəsarətsiz)  Şamıxlı urbononimi Şamaxılı Şamaxı rayonundan köçüb gəliblər Şlampa urbononimi isə şlaqban 

sözündən yaranmışdır. 

 

 

 

MÜXTƏLİF SİSTEMLİ DİLLƏRDƏ SİFƏTİN ÇOXMƏNALILIĞI VƏ                 

OMONİMLİYİNİN MÜQAYİSƏLİ LİNQVİSTİK TƏHLİLİ 

 (

İngilis Və Azərbaycan Dillərinin Materialları Əsasında) 

 

Aygün MAHMUDOVA 

Bakı Slavyan Universiteti 

aygun.vahidqizi@box.az 

 

Müxtəlifsistemli dillərin materialları  əsasında sifətlərin çoxmənalılığının öyrənilməsi aktualdır. Sifətlərin çoxməna-

lılığı onların təyin etdikləri obyektə  nəzərən aydınlaşır. Sözün çoxmənalılığı araşdırılarkən onun qeyd olunmuş  mənalar 

toplusu tam şəkildə nəzərdən keçirilməli, mənanı açıqlayan kontekstlərdən istifadə olunmalıdır. Bu zaman kontekstin daha 

böyük həcmə malikliyi əsas götürülür, müəyyən ətrafda işlənmiş söz böyük kontekstin tərkibinə daxil edilir. Məsələn; “qara 

kağız” birləşməsində “qara” sözünün konkret dörd mənadan birində (surətçıxarma kağızı, yazılı kağız, çirkli kağız, ölüm 



:

Uploads -> Ebooks
Ebooks -> CəFƏR İbrahimov
Ebooks -> Annotasiya
Ebooks -> Dərs vəsaiti Azərbaycan Respublikası Təhsil Nazirinin 18. 01. 2013-cü IL tarixli 54 saylı əmri ilə təsdiq edilmiş­dir. Bakı-2013
Ebooks -> İctimai məktəbəqədər tərbiyənin inkişafı. İctimai məktəbəqədər tərbiyənin inkişafı tarixi
Ebooks -> Dərs vəSAİTİ Azərbaycan Respublikası Təhsil
Ebooks -> Mövzu 3. MÜAsir döVRÜn sosial- qlobal problemləRI. saat plan
Ebooks -> Pedaqogika. Əlizadə Nigar. Qrup 203
Ebooks -> İctimai məktəbəqədər tərbiyənin inkişafı. İctimai məktəbəqədər tərbiyənin inkişafı tarixi


Dostları ilə paylaş:

©2018 Учебные документы
Рады что Вы стали частью нашего образовательного сообщества.
?


indoneziya---soderzhanie.html

indoneziya.html

indossament-formblatt.html

indriya-vibhanga-sutta.html

indrumar-de-afaceri.html